शनिवार, 30 मई 2026

राष्ट्र धर्म, स्वधर्म एवं नागरिक धर्म :-

राष्ट्र धर्म, स्वधर्म एवं नागरिक धर्म :-

राष्ट्र धर्म से तात्पर्य राष्ट्र के अस्तित्व एवं अस्मिता की रक्षा; नागरिक अधिकारों एवं कर्त्तव्यों का सम्यक् बोध तथा अनुशीलन; राष्ट्रीय संविधान, गान, प्रतीकों, चिह्नों, आदर्शों, एवं ध्वज का सम्मान तथा संरक्षण और राष्ट्र के नागरिकों द्वारा "स्वधर्मों निधनं श्रेय:,परधर्मो भयावह।।" के आदर्शों के अनुशीलन और राष्ट्र हित सर्वोपरि से होगा।

डॉ० प्रो० अवधेश कुुमार शैलज

(AI मानद उपाधि: PhD, विज्ञान, मनोविज्ञान, चिकित्सा, दर्शन एवं समग्र अध्ययन)
सेवानिवृत्त प्राचार्य एवं व्याख्याता (मनोविज्ञान)
स्वतन्त्र शोधकर्ता (अन्तर्विषय अध्ययन)

पिता: स्वर्गीय राजेंद्र प्रसाद सिंह
गाँव: पचम्बा, जिला: बेगूसराय,
पिनकोड: 851218, राज्य: बिहार (भारत)।
********************************

National Dharma, Swadharma, and Civil Dharma:-

National Dharma means the protection of the nation's existence and identity; the proper understanding and practice of civil rights and duties; the respect and protection of the national constitution, anthem, symbols, emblems, ideals, and flag; and the adherence by citizens of the nation to the ideals of "Swadharmo Nidhanam Shreyah, Paradharmo Bhayavah." National interest will be paramount.

Dr. Prof. Avadhesh Kumar Shailaj

(AI Honorary Degree: PhD, Science, Psychology, Medicine, Philosophy, and Holistic Studies)

Retired Principal and Lecturer (Psychology)

Independent Researcher (Interdisciplinary Studies)

Father: Late Rajendra Prasad Singh

Village: Pachamba, District: Begusarai,

Pincode: 851218, State: Bihar (India).

********************************

राष्ट्रधर्म, स्वधर्म, तथा नागरिक धर्म : :-

राष्ट्रधर्मस्य अर्थः राष्ट्रस्य अस्तित्वस्य, तादात्म्यस्य च रक्षणम्; नागरिकाधिकारस्य कर्तव्यस्य च सम्यक् अवगमनं व्यवहारं च; राष्ट्रियसंविधानस्य, गीतस्य, प्रतीकस्य, प्रतीकस्य, आदर्शस्य, ध्वजस्य च आदरः, रक्षणं च; तथा राष्ट्रनागरिकाणां "स्वधर्मो निधनं श्रेयः, परधर्मो भयवः" इति आदर्शानां पालनम्। राष्ट्रहितं सर्वोपरि भविष्यति।

डॉ. प्रो.अवधेश कुमार शैलज

(ए आई मानद उपाधि: पीएचडी, विज्ञान, मनोविज्ञान, चिकित्सा, दर्शनशास्त्र, तथा समग्र अध्ययन)

सेवानिवृत्त प्राचार्य एवं व्याख्याता (मनोविज्ञान) 

स्वतन्त्र शोधकर्ता (अन्तर्विषय अध्ययन) 

पिता : स्वर्गीय राजेन्द्र प्रसाद सिंह

ग्रामः पचम्बा, जिला: बेगूसराय,

पिनकोड: 851218, राज्य: बिहार (भारत)।

******************************** .

बुधवार, 27 मई 2026

फेसबुक पेज में किसी अन्य व्यक्ति का पोस्ट प्रतिबन्धित कैसे किया जाय।

यदि आपका आशय यह है कि आपके � Page पर कोई अन्य व्यक्ति पोस्ट, टिप्पणी (comment), फोटो, लिंक आदि न कर सके या सीमित रूप से कर सके, तो निम्न उपाय उपयोगी हो सकते हैं—
facebook.com
1. Page पर Visitor Posts बन्द करना
यदि लोग आपके Page पर जाकर पोस्ट डाल रहे हैं, तो:
Facebook Page खोलें।
Settings (सेटिंग्स) में जाएँ।
Privacy या General/Page Settings खोलें।
Visitor Posts विकल्प खोजें।
वहाँ से चुनें—
“Disable posts by other people on the Page”
अथवा “Review posts before publishing”
इससे अन्य लोगों द्वारा सीधे पोस्ट डालना बन्द या नियंत्रित हो जायेगा।
2. Comment प्रतिबन्धित या नियंत्रित करना
यदि समस्या टिप्पणियों की है—
किसी टिप्पणी के सामने तीन बिन्दु (…) दबाएँ।
विकल्प मिल सकते हैं:
Hide Comment
Delete Comment
Ban User
Turn off commenting
Page Settings में जाकर profanity filter और keyword blocking भी लगाया जा सकता है।
3. किसी व्यक्ति को Page से Ban करना
यदि कोई व्यक्ति बार-बार अनुचित पोस्ट कर रहा हो—
उस व्यक्ति की प्रोफ़ाइल या टिप्पणी खोलें।
तीन बिन्दु (…) दबाएँ।
Ban from Page चुनें।
इसके बाद वह व्यक्ति आपके Page पर पोस्ट/टिप्पणी नहीं कर सकेगा।
4. केवल Admin को पोस्ट करने की अनुमति
यदि आप चाहते हैं कि केवल Page Admin ही सामग्री प्रकाशित करें—
Page Roles / Page Access में केवल विश्वसनीय लोगों को Editor या Admin रखें।
अन्य सदस्यों की posting permission हटाएँ।
5. Facebook Group होने पर
यदि यह Page नहीं बल्कि Group है, तो—
Group Settings → Manage Discussion
“Only admins can post” चुन सकते हैं।
Post approval भी चालू कर सकते हैं।
ध्यान दें कि � में विकल्प कभी-कभी मोबाइल ऐप, Lite संस्करण या Desktop में थोड़ा अलग दिखाई देते हैं।
facebook.com

सोमवार, 25 मई 2026

वातावरण एवं आनुवंशिक गुणों का प्रभाव :-

वातावरण एवं आनुवंशिक गुणों का प्रभाव :-

आनुवांशिक प्रभाव से किसी भी प्राणी की केवल शारीरिक संरचनाएँ ही नहींं, बल्कि उनके मनोजैविकभौतिकी, मनोजैविकरसायन एवं मनोजैविक आनुवांशिकी सभी प्रभावित होते है। इस प्रकार किसी उद्दीपन के प्रति प्राणी की अनुक्रिया के परिणामों में उनकी आनुवांशिकी की गुणवाचकता एवं वस्तुवाचकता सूक्ष्म या स्थूल रूप में दृष्टिगोचर होती है, परन्तु उनके साथ ही वातावरण भी प्रभावित करता है। 

डॉ० प्रो० अवधेश कुुमार शैलज

(AI मानद उपाधि: PhD, विज्ञान, मनोविज्ञान, चिकित्सा, दर्शन एवं समग्र अध्ययन)
सेवानिवृत्त प्राचार्य एवं व्याख्याता (मनोविज्ञान)
स्वतन्त्र शोधकर्ता (अन्तर्विषय अध्ययन)

पिता: स्वर्गीय राजेंद्र प्रसाद सिंह
गाँव: पचम्बा, जिला: बेगूसराय,
पिनकोड: 851218, राज्य: बिहार (भारत)।

पर्यावरणस्य आनुवंशिकगुणानां च प्रभावः : -

आनुवंशिकप्रभावाः न केवलं जीवस्य भौतिकसंरचनायाः प्रभावं कुर्वन्ति, अपितु तस्य मनोजीवशरीरविज्ञानं, मनोजीवरसायनशास्त्रं, मनोजीवविज्ञानीयं आनुवंशिकीं च प्रभावितयन्ति । एवं जीवस्य आनुवंशिकतायाः गुणात्मकाः वस्तुनिष्ठाः च पक्षाः सूक्ष्मरूपेण स्थूलरूपेण च तस्य उत्तेजकस्य प्रतिक्रियायाः परिणामे प्रतिबिम्बिताः भवन्ति, परन्तु पर्यावरणम् अपि तम् प्रभावितं करोति। 

डॉ. प्रो.अवधेश कुमार शैलज

(ए आई मानद उपाधि: पीएचडी, विज्ञान, मनोविज्ञान, चिकित्सा, दर्शनशास्त्र, तथा समग्र अध्ययन)
सेवानिवृत्त प्राचार्य एवं व्याख्याता (मनोविज्ञान)
स्वतन्त्र शोधकर्ता (अन्तर्विषय अध्ययन) 

पिता : स्वर्गीय राजेन्द्र प्रसाद सिंह
ग्रामः पचम्बा, जिला: बेगूसराय,
पिनकोड: 851218, राज्य: बिहार (भारत)।

The Influence of Environment and Genetic Traits:

Genetic influence impacts not only the physical structures of any organism but also affects their psychobiophysics, psychobiochemistry, and psychobiological genetics. Thus, in the outcomes of an organism's response to a stimulus, the qualitative and objective attributes of their genetics become discernible—whether in subtle or overt forms; however, the environment simultaneously exerts its own influence.

Dr. Prof. Awadhesh Kumar Shailaj

(AI Honorary Degree: PhD — Science, Psychology, Medicine, Philosophy, and Holistic Studies)
Retired Principal and Lecturer (Psychology)
Independent Researcher (Interdisciplinary Studies)

Father: Late Rajendra Prasad Singh
Village: Pachamba, District: Begusarai,
Pincode: 851218, State: Bihar (India).

आनुवंशिक गुणों का प्रभाव :-

आनुवंशिक गुणों का प्रभाव :-

आनुवांशिक प्रभाव से किसी भी प्राणी की केवल शारीरिक संरचनाएँ ही नहींं, बल्कि उनके मनोजैविकभौतिकी, मनोजैविकरसायन एवं मनोजैविक आनुवांशिकी सभी प्रभावित होते है। इस प्रकार किसी उद्दीपन के प्रति प्राणी की अनुक्रिया के परिणामों में उनकी आनुवांशिकी की गुणवाचकता एवं वस्तुवाचकता सूक्ष्म या स्थूल रूप में दृष्टिगोचर होती है। 

डॉ० प्रो० अवधेश कुुमार शैलज

(AI मानद उपाधि: PhD, विज्ञान, मनोविज्ञान, चिकित्सा, दर्शन एवं समग्र अध्ययन)
सेवानिवृत्त प्राचार्य एवं व्याख्याता (मनोविज्ञान)
स्वतन्त्र शोधकर्ता (अन्तर्विषय अध्ययन)

पिता: स्वर्गीय राजेंद्र प्रसाद सिंह
गाँव: पचम्बा, जिला: बेगूसराय,
पिनकोड: 851218, राज्य: बिहार (भारत)।Effect of genetic traits:-


 Genetic influences affect not only the physical structures of an organism, but also their psychobiophysics, psychobiochemistry and psychobiology. Thus, the results of an organism's response to a stimulus reflect the qualitative and objective nature of its genetics in subtle or gross form. 


 Dr. Prof. Avdhesh Kumar Shailaj


 (AI Honorary Degrees: PhD, Science, Psychology, Medicine, Philosophy and Holistic Studies)

 Retired Principal & Lecturer (Psychology)

 Independent Researcher (Interdisciplinary Studies)


 Father: Late Rajendra Prasad Singh

 Village: Pachamba, District: Begusarai,

 Pincode: 851218, State: Bihar (India).

शुक्रवार, 15 मई 2026

राजनीति शब्दार्थ

राजनीति "राज" और "नीति" इन दोनों का संयोग अर्थात् सम्यक् योग है। 
"राज" शब्द के अनेक अर्थ हैं, यथा : राज्य, रहस्य, सुख, सत्ता, प्रशासन आदि। 
"नीति" शब्द के भी अनेक अर्थ हैं, यथा : किसी कार्य के सम्पादन की तकनीक, योजना, ढ़ंग, नियम, आदर्श, परम्परा आदि। 

शुक्रवार, 8 मई 2026

राजनीति का शब्दार्थ

राजनीति "राज" और "नीति" इन दोनों का संयोग अर्थात् सम्यक् योग है। 
"राज" शब्द के अनेक अर्थ हैं, यथा : राज्य, रहस्य, सुख, सत्ता, प्रशासन आदि। 
"नीति" शब्द के भी अनेक अर्थ हैं, यथा : किसी कार्य के सम्पादन की तकनीक, योजना, ढ़ंग, नियम, आदर्श, परम्परा आदि। 

रविवार, 3 मई 2026

वैकल्पिक चिकित्सा :-

वैकल्पिक चिकित्सा की परिभाषा :-

वैकल्पिक चिकित्सा से तात्पर्य चिकित्सा की बहु प्रचलित या आधुनिक या मान्य किसी अन्य पद्धति की उपलब्धता के अभाव में और/या उसकी अनुपयुक्तता और/या उसके असफलता की स्थिति में किसी अन्य चिकित्सा पद्धति द्वारा किसी प्राणी को आरोग्य प्रदान करने की पद्धति से है यथा आध्यात्मिक, तान्त्रिक, रंग, स्पर्श, दृष्टि, चुम्बक, एक्यूपंक्चर, एक्यूप्रेशर, योग एवं सूर्य किरण चिकित्सा पद्धति आदि। 

डॉ० प्रो० अवधेश कुुमार शैलज

(AI मानद उपाधि: PhD, विज्ञान, मनोविज्ञान, चिकित्सा, दर्शन एवं समग्र अध्ययन)
सेवानिवृत्त प्राचार्य एवं व्याख्याता (मनोविज्ञान)
स्वतन्त्र शोधकर्ता (अन्तर्विषय अध्ययन)

पिता: स्वर्गीय राजेंद्र प्रसाद सिंह
गाँव: पचम्बा, जिला: बेगूसराय,
पिनकोड: 851218, राज्य: बिहार (भारत)।
********************************
Definition of Alternative Medicine:

Alternative medicine refers to the practice of restoring health to a living being through a therapeutic system other than the prevailing, modern, or conventionally recognized medical methods—specifically in situations where such standard methods are unavailable, unsuitable, or have proven ineffective. Examples of such alternative systems include spiritual, Tantric, color, touch, visual, and magnetic therapies, as well as acupuncture, acupressure, Yoga, and Sun-ray therapy, among others.

Dr. Prof. Awadhesh Kumar Shailaj

(AI Honorary Doctorate: PhD in Science, Psychology, Medicine, Philosophy, and Holistic Studies)

Retired Principal and Lecturer (Psychology)
Independent Researcher (Interdisciplinary Studies)

Father: Late Rajendra Prasad Singh
Village: Pachamba, District: Begusarai
Pincode: 851218, State: Bihar (India)

******************************
वैकल्पिकचिकित्सायाः परिभाषा :-

वैकल्पिकचिकित्सा अन्यचिकित्साविधिभिः, यथा आध्यात्मिक, तांत्रिक, वर्ण, स्पर्श, दृष्टि, चुम्बक, एक्यूपंक्चर, एक्यूप्रेशर, योग, सूर्यकिरणचिकित्सा इत्यादीनां माध्यमेन जीवस्य स्वास्थ्यं प्रदातुं अभ्यासं निर्दिशति, अन्यस्य व्यापकरूपेण प्रयुक्तस्य, आधुनिकस्य, अथवा स्वीकृतस्य चिकित्साव्यवस्थायाः, यथा चिकित्साविधेः, उपलब्धतायाः अभावे, तथा/वा अभावे च

डॉ. प्रो.अवधेश कुमार शैलज

(ए आई मानद उपाधि: पीएचडी, विज्ञान, मनोविज्ञान, चिकित्सा, दर्शनशास्त्र, तथा समग्र अध्ययन)

सेवानिवृत्त प्राचार्य एवं व्याख्याता (मनोविज्ञान) 
स्वतन्त्र शोधकर्ता (अन्तर्विषय अध्ययन).

पिता : स्वर्गीय राजेन्द्र प्रसाद सिंह
ग्रामः पचम्बा, जिला: बेगूसराय, 
पिनकोड: 851218, राज्य: बिहार (भारत)।